Citroen AX 14 RD - badanie drogowe "Motoru"

Poniedziałek, 31 marca 2014 (10:00)
Ten artykuł możesz przeczytać również w wersji mobilnej »

W "Motorze" nr 40 z 7 października 1990 roku - badanie drogowe Citroena AX.

Zdjęcie

Citroen AX 14 RD /Motor

Zdjęcie

"Motor" 40/1990 /Motor
"Motor" 40/1990
/Motor

Po zaprzestaniu przez Citroena produkcji modeli LN i Visa najmniejszym samochodem tej firmy stał się AX, produkowany od 4 lat (premiera jesienią 1986 - Paryż). Auto zaliczane jest do popularnej klasy "3,5 metra". Jako jej jedyny przedstawiciel ma dokładnie taką długość, gdyż wszyscy konkurenci (np. VW Polo, Daihatsu Charade) przekraczają ją co najmniej o kilkanaście centymetrów. Długość nadwozia ma duży wpływ na doskonałość aerodynamiczną samochodu, lecz mimo to Citroen AX radzi sobie z konkurentami - dzięki opływowym kształtom i "wygładzeniu" podwozia współczynnik Cx ma wartość 0,31. Sprzyja to niskiemu zużyciu paliwa. Jak się jednak mają wyniki, uzyskane w warunkach testów fabrycznych, do niełatwej eksploatacji na polskich drogach? Czy bardzo niskiej masy własnej (725 kg) nie uzyskano kosztem komfortu kierowcy i pasażerów? Czy tak mały samochód (niespełna 40 cm dłuższy od "malucha") może być samochodem rodzinnym? Odpowiedź na te i inne pytania mogło dać tylko badanie drogowe. Testowany egzemplarz udostępnił redakcji import_er samochodów Citroen: PHZ PEZETEL w Warszawie, al. Stanów Zjednoczonych 61.

Nadwozie i wnętrze

Reklama

Przednia część nadwozia nie pozostawia żadnej wątpliwości, że mamy do czynienia z Citroenem. Zderzak wykonany z tworzywa sztucznego ukształtowany wraz z niewielkim spoilerem, szkła reflektorów skomponowane z mocno pochyloną pokrywą silnika i przednią szybą przypominającą o niskim współczynniku Cx. Tył natomiast sprawia mniej korzystne wrażenie, jest zbyt kanciasty i wydaje się, jakby styliście nagle wyczerpały się pomysły i zakończył swe dzieło kilkoma prostymi kreskami. W sumie jednak nadwozie można uznać za ładne, podobnie jak wnętrze, w tym egzemplarzu utrzymane w szaroniebieskiej tonacji. Godna uwagi jest ilość miejsca na drobiazgi: oprócz standardowego, niestety, nie zamykanego schowka po prawej stronie, przewidziano także półkę ciągnącą się przez całą szerokość samochodu, wnękę po lewej stronie kierownicy (na paczkę papierosów?), dwa schowki na okulary czy portfel po prawej i funkcjonalne kieszenie w podłokietnikach w drzwiach. Lusterko, także w lewej osłonie przeciwsłonecznej, świadczy że producent zauważył, iż kierowcą bywa także... kobieta.

Zdjęcie

Kształt przedniej części nadwozia nie pozostawia wątpliwości, że mamy do czynienia z Citroenem. /Motor
Kształt przedniej części nadwozia nie pozostawia wątpliwości, że mamy do czynienia z Citroenem.
/Motor

Zdjęcie

Tablica wskaźników jest oświetlona zawsze podczas pracy silnika, lampki kontrolne są jednak w dzień słabo widoczne, szczególnie przy słonecznej pogodzie. /Motor
Tablica wskaźników jest oświetlona zawsze podczas pracy silnika, lampki kontrolne są jednak w dzień słabo widoczne, szczególnie przy słonecznej pogodzie.
/Motor

Zdjęcie

W kieszeni podłokietnika można ustawić butelki lub średniej wielkości termos. /Motor
W kieszeni podłokietnika można ustawić butelki lub średniej wielkości termos.
/Motor

Zdjęcie

Własności terenowe, jak przystało na samochód z przednim napędem, są niezłe. Trzeba tylko pamiętać o słabo działających amortyzatorach, by nie uderzyć fragmentem układu wydechowego, najniższym punktem podwozia. /Motor
Własności terenowe, jak przystało na samochód z przednim napędem, są niezłe. Trzeba tylko pamiętać o słabo działających amortyzatorach, by nie uderzyć fragmentem układu wydechowego, najniższym punktem podwozia.
/Motor

Zdjęcie

Bagażnik ma regularne kształty i stosunkowo dużą pojemność. /Motor
Bagażnik ma regularne kształty i stosunkowo dużą pojemność.
/Motor

Zdjęcie

W komorze silnika jest bardzo mało miejsca. /Motor
W komorze silnika jest bardzo mało miejsca.
/Motor

Za kierownicą

Widoczność z miejsca kierowcy jest dobra dzięki dużej powierzchni okien i cienkim słupkom dachu. Podczas manewrowania pojazdem, jeżeli widoczne są narożniki nadwozia, łatwiej określić odległość od innego samochodu, lecz w AX wypukłość pokrywy silnika nie pozwala na ich dokładne umiejscowienie. Z tylnymi narożnikami nie ma kłopotu - krawędź szyby przebiega nisko, a kilka centymetrów za nią samochód się kończy. Duże lusterko wsteczne wewnątrz i dwa lusterka boczne regulowane mechanicznie od środka pozwalają na dokładną obserwację drogi za samochodem.

Koło kierownicy nie zasłania zestawu wskaźników, wśród których oprócz powszechnie stosowanych miejsce znalazły także i nietypowe: lampka kontrolna niskiego poziomu oleju i płynu hamulcowego. Ponadto jest zegar kwarcowy i licznik przebiegów dziennych, zabrakło natomiast przydatnego wskaźnika temperatury silnika - sygnalizowany jest tylko jej nadmierny wzrost. Latem silnik nagrzewa się szybko, ale zimą?

Kierownica ma niewielką średnicę i odpowiednią grubość, wadą jest jednak tradycyjne dla Citroena pojedyncze ramię. Z konieczności musi być bardzo solidne i jego szerokość nie pozwala na silny chwyt dłonią na znacznym odcinku obwodu koła kierownicy. Wielofunkcyjne dźwigienki po obu stronach kierownicy można wygodnie obsługiwać bez odrywania od niej rąk.

Układ napędowy

Wysokoprężny silnik w badanym samochodzie pozwalał się łatwo uruchomić nawet w temperaturze poniżej 10°C. Niestety, nie było możliwości sprawdzenia tego w warunkach zimowych, lecz łatwość, z jaką natychmiast "zapalał", po ok. 7 sekundach podgrzewania świecami żarowymi, pozwala oczekiwać, że przy stosowaniu odpowiednich dodatków do paliwa rozruch nie sprawi kłopotów. Uruchomienie gorącego silnika wymagało lekkiego wciśnięcia pedału gazu, podobnie jak wielu benzynowych.

Nie rozgrzany silnik pracował hałaśliwie i nierówno, lecz nieprzyjemne objawy znikały natychmiast po osiągnięciu właściwej temperatury.

Jazda Citroenem AX 14 RD pozwala zapomnieć, że pod pokrywą silnika znajduje się jednostka napędowa o zapłonie samoczynnym. Samochód reaguje natychmiast na przyciśnięcie pedału gazu i intensywnie przyspiesza. Na przykład w połowie obciążone (3 osoby i niewielka ilość bagażu) auto osiągało prędkość 100 km/h w 16,7 s, co czyni je konkurencyjnym np. dla Poloneza. Prędkość maksymalna 151 km/h nie może zaskoczyć, wszak silnik osiąga moc maksymalną 38,3 kW (53 KM) przy 5000 obr./min., zaś maksymalny moment obrotowy 83,3 Nm już przy 2500 obr./min., co czyni go bardzo elastycznym (na 5. biegu przyspieszał bez protestów nawet od 50 km/h). Dzięki dobrze dobranym przełożeniom nie ma kłopotu z wybraniem odpowiedniego biegu, niezależnie od tego czy staramy się jechać ekonomicznie, czy uzyskać jak najlepsze przyspieszenia.

Wyniki zużycia paliwa podczas eksploatacji nie pozostawiają żadnych wątpliwości - jest to samochód ekonomiczny. Ponad tysiąc kilometrów jazdy z wykorzystaniem pełnego przyspieszenia lub prędkości zbliżonej do maksymalnej, w ruchu miejskim lub poza miastem, nieodmiennie 5,6 1/100 km. Podczas jazdy z umiarkowaną prędkością, składającej się w połowie z przebiegów miejskich i pozamiejskich testowany egzemplarz zużywał średnio 4,6 1/100 km.

Łatwość prowadzenia

Prowadzenie Citroena AX nie wymaga wysiłku: kierownica obraca się lekko, włączanie biegów jest łatwe - dźwignia działa precyzyjnie i bez użycia dużej siły. Przyzwyczaić się trzeba natomiast do natychmiastowej reakcji samochodu na ruch kierownicą, gdyż przełożenie zębatkowej przekładni jest małe - "od oporu do oporu" tylko 3,15 obrotu kołem.

Stateczność samochodu podczas jazdy z umiarkowaną prędkością można uznać za dobrą, natomiast szybka jazda po łukach i zakrętach na niezbyt równej nawierzchni ujawnia skłonności auta do opuszczania jezdni. Dzieje się tak za sprawą amortyzatorów, których siłę tłumienia obliczono uwzględniając jazdę na gładkich nawierzchniach. Samochód jest podsterowny, a więc przy granicznej prędkości ma tendencję do "wyjeżdżania" z jezdni przodem. Podczas jazdy na zakręcie nadwozie przechyla się znacznie, choć moim zdaniem bezpiecznie. Trudno to uznać za wadę, ale zaletą na pewno nie jest.

Wygoda w podróży

Francuskie auta tradycyjnie znane są z komfortu jazdy. Citroen AX nie rozczarowuje pod tym względem, jeżeli pamiętamy o jego niewielkich wymiarach i masie. Zawieszenie bardzo dobrze tłumi drgania pochodzące od nierówności jezdni przy średnim obciążeniu pojazdu, małe lub pełne obciążenie powoduje krótkie podskoki lub "bujanie". Od małego samochodu z zawieszeniem o konwencjonalnej konstrukcji nie można jednak nic innego wymagać.

Fotele, pokryte tekstylną wykładziną, są prawidłowo wyprofilowane i pozwalają na zajęcie wygodnej pozycji każdemu kierowcy. Ich krawędzie mogłyby być jednak nieco wyższe - łatwiej byłoby pokonywać zakręty z dużą prędkością. Pasażerowie na tylnym siedzeniu mają dużo miejsca nad głową, natomiast z bardzo wysokim kierowcą miejsce na nogi znajdzie tylko osoba co najwyżej o średnim wzroście. Szerokość poduszki tylnej kanapy wydaje się na krótkich trasach wystarczająca dla trzech osób - w najszerszym miejscu 1230 mm, w najwęższym - między wnękami kół - 1080 mm. Szerokość wnętrza samochodu: 1340 mm.

Bagażnik sprawia wrażenie małego, lecz ma pojemność 275 dm3 i bardzo regularne kształty, przez co łatwo go napełnić bagażem. Umożliwia to duża pokrywa sięgająca niemal do podłogi, otwierana wraz z tylną szybą. Objętość bagażnika można łatwo zwiększyć wyjmując tylną półkę i kładąc oparcie siedzenia. Ładując do linii okien uzyskamy 668 dm3, a do dachu - 1170 dm3.

Podsumowując wszystkie zalety i (niewielkie) wady Citroena AX 14 RD można go uznać za bardzo udany, ekonomiczny w eksploatacji samochód. Niewielka głośność we wnętrzu podczas jazdy, komfortowe zawieszenie i łatwość prowadzenia oraz niewielkie wymiary zewnętrzne czynią zeń auto uniwersalne, bardzo sprawne w ruchu miejskim, na uwagę zasługuje także dobra dynamika, pożądana przecież w każdych warunkach. Warto zauważyć, że średnie zużycie paliwa nawet przy bardzo szybkiej jeździe nie powinno przekroczyć 6 l/100 km i to znacznie tańszego od benzyny oleju napędowego.

Zdjęcie

Podczas pokonywania zakrętów Citroen AX przechylał się mocno, lecz bezpiecznie. Charakterystyka, jak przystało na samochód z przednim napędem - lekko podsterowna. /Citroen
Podczas pokonywania zakrętów Citroen AX przechylał się mocno, lecz bezpiecznie. Charakterystyka, jak przystało na samochód z przednim napędem - lekko podsterowna.
/Citroen

Ewentualnych użytkowników na pewno zainteresuje odporność nadwozia na korozję. Do jego budowy użyto w szerokim zakresie blach obustronnie cynkowanych, mas plastycznych i warstw bitumicznego środka zabezpieczającego przed korozją, a pokrywa bagażnika jest cała wykonana z tworzywa sztucznego. Tak więc nadwozie rokuje nadzieję na długą eksploatację.

Niebawem będziemy mieli możliwość przeprowadzenia badań drogowych Citroena AX z silnikiem benzynowym, porównamy więc wartość użytkową dwóch samochodów z odmiennymi jednostkami napędowymi.

Marek Kawecki, fot. Mirosław Rutkowski

Dane techniczne: Citroen AX 14 RD

Nadwozie
Dwubryłowe, pięciodrzwiowe, podłużnice wykonane ze stali wysokowytrzymałej. Piąte drzwi z tworzywa sztucznego BMC, pozostałe drzwi oraz błotniki, pokrywa silnika i przednia część konstrukcji nośnej - z blachy obustronnie cynkowanej. Profile zamknięte zabezpieczone przed korozją warstwą wosku i masy bitumicznej, miejsca narażone na uszkodzenia mechaniczne pokryte dodatkowo warstwą masy plastycznej. Masa nadwozia 165 kg. Wymiary: długość/szerokość/wysokość - 3500/1555/1355 mm.

Zawieszenie
Z przodu zwrotnice kolumnowe typu McPherson z odlewanym, jednoramiennym wahaczem, drążkami reakcyjnymi i stabilizatorem poprzecznym. Z tyłu wahacze wleczone połączone drążkiem skrętnym z prawie leżącymi amortyzatorami, mocowane do nadwozia na czterech gumowych poduszkach.

Układ kierowniczy
Przekładnia zębatkowa. Koło kierownicy o średnicy 370 mm, liczba obrotów 3.15. Średnica zawracania między dwiema ścianami - 10,6 m.

Silnik
Czterosuwowy, rzędowy, czterocylindrowy z zapłonem samoczynnym. Umieszczony poprzecznie z przodu i napędzający przednie koła. Głowica i blok silnika wykonane z lekkiego stopu. Pojemność skokowa 1361 cm3 (średnica/skok tłoka: 75/77 mm). Stopień sprężania 22. Wałek rozrządu umieszczony w głowicy napędzany paskiem zębatym. Rotacyjna pompa wtryskowa CAV-Roto Diesel lub Bosch. Moc maksymalna 38,3 kW (53 KM) przy 5000 obr./min., maksymalny moment obrotowy 83,3 Nm przy 2500 obr./min. Skrzynia biegów o pięciu przełożeniach umieszczona w oddzielnej obudowie. Przełożenia poszczególnych biegów: I - 3,418, II - 1,81, III - 1,276, IV - 0,975, V - 0,767, R - 3,584. Przełożenie główne 3,938 (16/63). Prędkość przy 1000 obr./min. - 32,7 km/h.

Osiągi
Zużycie paliwa według norm ECE: 90 km/h - 3,6 l/100 km, 120 km/h - 5,0 l/100 km, cykl miejski - 5,2 l/100 km. Przyspieszenie od 0 do 100 km/h samochodem obciążonym tylko kierowcą - 14,3 s.

Badanie wykonane przy obciążeniu połową ładowności (masa pojazdu 960 kg). Prędkość maksymalna 151 km/h. Przyspieszenie od 0 do 100 km/h - 16,7 s. Zużycie paliwa przy stałej prędkości na V biegu: 70 km/h - 3,40 l/100 km, 90 km/h - 4,10 l/100 km, 120 km/h - 6,10 l/100 km

Pojemności
Zbiornik paliwa - 43 l. Układ smarowania silnika - 3,5 l, przy wymianie oleju - 3,2 l. Bagażnik - 275/668/1170 dm3.

Wrażenia z jazd

Przed kilkoma laty miałem okazję poznać Citroeny GSA i CX. Wówczas zaszokował mnie komfort jazdy, bez wątpienia wyższy niż w innych porównywalnych autach. Dodatkowych, nowych wrażeń dostarczyła mi dająca się zmieniać charakterystyka zawieszenia. Mimo iż AX jest samochodem nowszej generacji, tylko nazwa kojarzy go z tamtymi fascynującymi samochodami.

Nie należy się jednak temu dziwić, bowiem AX w gamie wytwarzanych dziś Citroenów pełni funkcję względnie taniego, ekonomicznego, w zasadzie miejskiego pojazdu, a zatem nietaktowne byłoby porównanie go z modelami luksusowymi i niewspółmiernie droższymi. Możliwość bliższego poznania AX-a napędzanego silnikiem wysokoprężnym zainteresowała mnie szczególnie, bowiem ten właśnie model od 3 lat jest najbardziej ekonomicznym autem na świecie. Ciekawy byłem, w jaki sposób dążenie konstruktorów do stworzenia superoszczędnego pojazdu wpłynęło na pozostałe jego właściwości. Czy zepchnęło go do rangi toczydełka, czy też pozwoliło uzyskać należytą ilość zalet.

Z zewnątrz auto wydaje się niezbyt przestronne, ale wrażenie to znika po zajęciu miejsca za kierownicą. Po mistrzowsku udało się zagospodarować płytę podłogową, minimalizując przestrzeń zajmowaną przez mechanizmy. W tej klasie pojazdu należałoby się spodziewać spartańsko wyposażonego kokpitu. Tymczasem jest on atrakcyjny pod wieloma względami. Na wyróżnienie zasługuje spora ilość różnej wielkości schowków ułatwiających utrzymanie porządku. Jedynie trzy rozwiązania oceniłem krytycznie: niemal niedostrzegalne w dzień światła lampek kontrolnych, zbyt lekko włączający się sygnał dźwiękowy, obsługiwany wspólnie z kierunkowskazami jednym włącznikiem, oraz zbyt wysoko umieszczona popielniczka. Wewnątrz siedzi się bardzo wygodnie. Widoczność wokół samochodu jest doskonała. Mimo zastosowania jednej wycieraczki czyszczenie szyby odbywa się sprawnie. Tylna szyba też może być czyszczona z miejsca kierowcy.

Po odczekaniu kilku sekund niezbędnych do rozgrzania świec żarowych uruchamiam silnik. Zapłon następuje niemal natychmiast po włączeniu rozrusznika. Rozlega się nadspodziewanie głośny stukot, charakterystyczny dla jednostki wysokoprężnej, przedostający się do wnętrza z powodu zbyt skromnego użycia materiałów dźwiękochłonnych. Pracę silnika zagłuszyć może jednak dmuchawa tłocząca powietrze do wnętrza. Zlokalizowano ją tuż nad nogami pasażera. Najprawdopodobniej nie bardzo mieściła się w niewielkiej, przepełnionej komorze silnikowej, ale takie umiejscowienie dmuchawy znacznie ułatwia jej ewentualną wymianę. Z ciekawości włączam ogrzewanie. Dźwigienka przesuwa się bardzo lekko, dopływ gorącego powietrza jest natychmiastowy.

Pedał sprzęgła nie wymaga stosowania zbyt dużego nacisku (ocenią to zwłaszcza kobiety) a dźwignia zmiany biegów działa precyzyjnie. Już po przejechaniu pierwszych kilometrów auto oceniłem jako bardzo żwawe, lekkie, zwrotne. Nie omieszkam jednak skrytykować kilku rzeczy. Otóż bardzo dobre osiągi (14,3 s od 0 do 100 km/h - dane fabryczne) wymagałyby stosowania nieco szerszego ogumienia i stabilizatorów zapobiegających tak silnemu przechylaniu na zakrętach. Przy szybciej pokonywanych łukach auto zachowuje się niemal neutralnie. Przyzwyczajenia a zarazem odrobiny ostrożności wymaga hamowanie na łukach, ponieważ występuje zbyt wczesne blokowanie tylnych kół wywołujące w tym momencie nadsterowność pojazdu. Dobre przyspieszenie i skuteczne hamulce sprawiają jednak, iż jazda miejska staje się przyjemnością. Spory skręt kół i niewielkie siły przy obracaniu kołem kierownicy, a także relatywnie małe wymiary auta, ułatwiają parkowanie pomiędzy innymi samochodami. Natomiast najprawdopodobniej na skutek niewielkiego wlotu powietrza do komory silnikowej często włącza się wentylator chłodnicy powodując zwiększone, niezbyt przyjemne drgania nadwozia.

Od nowoczesnego pojazdu miejskiego wymaga się wielofunkcyjności. Ten warunek Citroen AX spełnia wyśmienicie, bowiem po rozłożeniu tylnej ławy możemy uzyskać przestrzeń umożliwiającą przewiezienie szafki, telewizora, wózka i innych przedmiotów o pokaźnych rozmiarach. Wówczas musimy się jednak liczyć ze znacznym wzrostem głośności we wnętrzu. Po rozłożeniu siedzeń docierają dokuczliwe odgłosy pracy układu wydechowego.

W naszych warunkach rzadko kto może pozwolić sobie na zakup drogiego samochodu wyłącznie z myślą o eksploatacji miejskiej. Z reguły służyć on będzie także jako pojazd na dłuższe podróże. I w tym przypadku Citroen AX okazuje się niezły. Przy spokojnej jeździe z prędkością ok. 90 km/h na 5 biegu, dzięki "długiemu przełożeniu", silnik pracuje względnie cicho, a przy tym zużywa zaledwie ok. 4 dm3 oleju napędowego na 100 km. Duży rozstaw osi i spore skoki kół przy dość miękkich resorach zapewniają komfort jazdy na należytym poziomie. Nieco gorzej auto to radzi sobie z dziurawymi nawierzchniami. Na nich konieczne jest ograniczenie prędkości a przy pokonywaniu większych nierówności trzeba bardzo zwalniać, by nie uderzyć zespołem napędowym o podłoże.

Podsumowując - można powiedzieć, że Citroen AX jest samochodem na dobre drogi, sprawdzającym się szczególnie w eksploatacji miejskiej.

Wojciech Sierpowski

Artykuł pochodzi z kategorii: "Motor" z przeszłości

Zobacz również