FSO-Syrena 102 - test - badanie drogowe "Motoru"

Środa, 8 lutego (08:00)
Ten artykuł możesz przeczytać również w wersji mobilnej »

W "Motorze" nr 30 z 29 lipca 1962 roku - obszerny test (badanie drogowe) Syreny 102.

Zdjęcie

Syrena 102 /Motor

Do naszej oceny trafia samochód FSO-Syrena 102, pojazd, któremu w naszych konkretnych warunkach przyszło spełniać rolę samochodu popularnego. Jest to samochód dostępny w sprzedaży ratalnej i wciąż cieszący się niesłabnącym zainteresowaniem — najtańszy aktualnie na naszym rynku.

Pięć lat temu MOTOR oceniał już FSO Syrenę, model który wówczas dopiero co znalazł się w produkcji seryjnej. Warto się więc zapoznać ze zmianami, które wprowadzono w tym czasie, osiągając w marcu 1962 roku model 102, stanowiący zresztą wersję przejściową w planowanych coraz to nowych wariantach FSO-Syreny.

Reklama

Zdjęcie

"Motor" nr 30 z 29 lipca 1962 r. /Motor
"Motor" nr 30 z 29 lipca 1962 r.
/Motor

Zmiany wprowadzone w modelu FSO-Syrena 102 w stosunku do poprzednich modeli.

ZEWNĄTRZ

  • mniejszy rozmiar ogumienia (5.60 x 15 zamiast 5.25 x 16), 
  • dwubarwne lakierowanie (dach i koła w kolorze kości słoniowej),
  • powiększenie o 30% pojemności bagażnika,
  • zmiana kształtu samoczynnie zamykanej i wyważonej pokrywy bagażnika,
  • inny zamek bagażnika,
  • wspólne lampy tylne (mieszczące światła gabarytowe, kierunkowskazów oraz stop),
  • zmiana wytłoczki tylnego błotnika (przy nowych lampach tylnych),
  • boczne listwy ozdobne,
  • listwa progowa wprowadzona po skróceniu drzwi,
  • dwie współbieżnie pracujące wycieraczki,
  • nowa ramka okienna,
  • inny kształt szyby wywietrznika i inne jego zawieszenie,
  • gumowa uszczelka od wnętrza szyby drzwiowej.

WEWNĄTRZ

  • godło modelu 102 na tablicy rozdzielczej,
  • dzielone siedzenia kierowcy i pasażera (wygodniejsza pozycja kierowcy, prostsza konstrukcja),
  • zastosowanie dermatoidu w tapicerce przedniego siedzenia,
  • ręczny hamulec postojowy pod tablicą rozdzielczą uruchamiany prawą ręką,
  • dłuższe ramiona pedałów hamulca i sprzęgła,
  • załączanie rozrusznika kluczykiem stacyjki,
  • giętki pręt wyłącznika kierunkowskazów,
  • wyposażenie wnętrza w dwie popielniczki.

W SILNIKU

  • usunięcie drugiego tłumika,
  • zastosowanie membranowej pompy paliwa.

W PODWOZIU

  • w zawieszeniu przednich kół amortyzatory teleskopowe zamiast ramieniowych.

Konsekwentnie wprowadzane w ostatnim okresie zmiany, jak też stale obserwowany wzrost poziomu wykonania i wykończenia samochodu złożyły się na wciąż polepszająca się opinie o FSO-Syrenie.

Jaka jest opinia MOTORU o aktualnie produkowanym przez naszą jedyną Fabrykę Samochodów Osobowych pojeździe, prosimy czytać poniżej.

Badanie drogowe MOTORU poświęcone naszej FSO-Syrenie opracowane jest na podstawie nowego schematu, według którego będziemy aktualnie oceniali sprzęt kursujący po naszych drogach. Opartą na ocenach szkolnych punktację poszczególnych zespołów i własności pojazdu opracowano porównując cechy badanego samochodu ze średnim standardem spotykanych w naszym kraju samochodów, który odbiega często od poziomu światowego. Dlatego nasze subiektywne oceny mogą się wydawać niektórym Czytelnikom zbyt niskie lub zbyt wysokie.

ELASTYCZNOŚĆ SILNIKA - OCENA 4

Niewielki gabarytowo dwucylindrowy, dwusuwowy silnik samochodu zaskakująco sprawnie daje sobie rade z nielekkim przecież pojazdem, choć przyspieszanie na biegu IV o niskim przełożeniu ogólnym jest raczej utrudnione. Bieg III zezwala na jazdę z szybkością zarówno 15 jak i 70 km/godz. Elastyczność silnika psuje w pewnym stopniu "dziura" w gaźniku, jaka występuję przy energicznym przechodzeniu z wolnych obrotów na wysokie.

CICHOBIEŻNOŚĆ SILNIKA- OCENA 4

Poziom głośności silnika wzrósł po usunięciu z samochodu drugiego tłumika. Przy szybkiej jeździe Syrena wydaje z siebie niski ton, szczególnie nużący na przednich siedzeniach pojazdu.

ROZRUCH SILNIKA - OCENA 5

Nie mamy żadnych zastrzeżeń dotyczących rozruchu silnika. Zarówno po rozgrzaniu, jak i w stanie zimnym syrenowskie źródło napędu jest niezmiernie łatwo wprawić w ruch po pierwszym, najdalej drugim załączeniu rozrusznika. Nawet w największe nasze mrozy po załączeniu urządzenia rozruchowego — silnik zaczyna pracę w bardzo krótkim czasie, naturalnie jeżeli znajduje się w nienagannym stanie technicznym. Gdy załączone jest urządzenie wolnego koła (dźwignia wciśnięta) i mimo pracującego silnika nie możemy ruszyć z miejsca, początkujących syreniarzy niepotrzebnie oblewa zimny pot. Nic wówczas nie uległo uszkodzeniu. lecz w czasie rozruchu silnik po prostu zaskoczył w przeciwna stronę i urządzenie wolnego koła nie pozwala na uzyskanie napędu. Podobnemu "fałszywemu rozruchowi" sprzyja b. małe wyprzedzenie zapłonu (zaledwie 1 mm przed ZZ), a z łatwością usuniemy go przez zatrzymanie i ponowne uruchomienie silnika.

ZESTOPNIOWANIE SKRZYNI BIEGÓW - OCENA 3,5

Choć w czasie załączania poszczególnych biegów nie odnajduje się w Syrenie większych "dziur" między poszczególnymi przełożeniami, krytyce poddajemy dobór przełożeń na biegu pierwszym, a zwłaszcza wstecznym. Po załączeniu wstecznego biegu silnik Syreny hałasuje na wysokich obrotach, a tymczasem samochód porusza się z szybkością żółwia. To nam się zdecydowanie nie podoba.

ŁATWOŚĆ ZMIANY BIEGÓW - OCENA 2,5

Ta czynność należy zdecydowanie do najtrudniejszych w Syrenie i choć poprawnie wykonamy wszystkie "czary" związane ze zmiana biegów, zastosujemy odpowiednie międzygazy, podwójne wysprzęglania przy przechodzeniu z biegu II na I czy z III na II w większości wypadków zazębiane koła w skrzyni przekładniowej zgrzytną w głośniejszy lub cichszy sposób. Przyznajemy, że po osiągnięciu wprawy doświadczonemu kierowcy udaje się bez zgrzytu załączać biegi, ale wymaga to każdorazowego skupienia i uwagi jak też wprost idealnego doboru obrotów silnika w zależności od szybkości wozu. Zmiana biegów w Syrenie nie może być nigdy wykonana odruchowo tak, jak można to zrobić w innych samochodach. lecz trzeba ją przeprowadzać bardzo uważnie i umiejętnie na co nie zawsze stać początkującego kierowcę.

Zdjęcie

Syrena /Motor

CICHOBIEŻNOŚĆ SKRZYNI BIEGÓW - OCENA 3

Przy pracującym silniku naciśnijmy i zwolnijmy pedał sprzęgła — z zespołów napędowych w dziewięciu na dziesięć Syren wydobędzie się rzężenie świadczące niekorzystnie nie tyle o sprzęgle, ile właśnie o hałaśliwej skrzyni przekładniowej. Podobnie w czasie jazdy z wyłączonym wolnym kołem po zdjęciu nogi z pedału przyspiesznika na biegu I czy II hałas wydobywający się z zespołu napędowego jest znaczny i zagłusza nawet odgłosy pracy silnika.

SZYBKOŚĆ - OCENA 3,5

FSO Syrena nie jest samochodem zbyt szybkim. Aktualnie produkowane samochody klasy 3/4 litra górują nad swą polską siostrzycą większą o 10-15 km/godz. szybkością maksymalną. Choć większość naszych kierowców gardzi szybkim podróżowaniem,

Zdjęcie

Wycinek wykresu zdjętego z tachografu a przedstawiającego trasę Warszawa-Łódź przebytą w czasie 1 godziny 30 minut, co daje szybkość średnią 91 km/godzinę. /Motor
Wycinek wykresu zdjętego z tachografu a przedstawiającego trasę Warszawa-Łódź przebytą w czasie 1 godziny 30 minut, co daje szybkość średnią 91 km/godzinę.
/Motor

przydałaby się średnio osiągana 115-tka zamiast z dużym wysiłkiem przekraczanej "setki". I szybkość podróżna by wzrosła i zakresy szybkości na poszczególnych biegach uległyby rozszerzeniu. Dzięki małemu aktualnie stosowanemu przełożeniu IV biegu (0,965:1) przy rozwijaniu znacznej szybkości silnik nie pracuje na nadmiernie wysokich obrotach. Umożliwia to stałe utrzymywanie szybkości podróżnej rzędu 85-90 km/godz., ale niskie przełożenie odbija się. niekorzystnie na przyspieszeniach i zdolności pokonywania wzniesień. Po dotarciu możliwa jest długotrwała jazda z szybkością niemal maksymalną jak o tym świadczy uzyskana na trasie Łódź — Warszawa (z centrum do centrum, przy dużym ruchu) przeciętna 91 km/godz. (136 km w 1 godz. 30 min.).

EKONOMIA SILNIKA - OCENA 3

Mamy do czynienia z pojazdem wyposażonym w silnik dwusuwowy, już w swych założeniach przewidziany do spożywania większej niż czterosuw ilości paliwa. Gdy dodamy do tego niemały ciężar FSO Syreny efekt jest wiadomy: zużycie paliwa, sięgające przy ostrzejszej jeździe 10 l/100 km i więcej. Przeczy, być może, temu pokazany na sąsiedniej stronie wykres zużycia paliwa w zależności od szybkości jazdy, ale kto porusza się drogą ze stałą prędkością 60-70-80 km bez benzynochłonnych przyspieszeń czy bez redukcji na III bieg? Wniosek z tego oczywisty: jeżeli Syrenę eksploatować będziemy "grzecznie", bez ostrzejszych przyspieszeń, bez rozwijania szybkości zbliżonych do maksymalnych na poszczególnych biegach, z załączonym wolnym kołem — możemy nasze średnie zużycie paliwa obniżyć nawet do 7 l/100 km, a więc do wielkości. która podawana jest przez fabrykę jako normalne zużycie paliwa. Zwolennicy jazdy szybkiej muszą się natomiast liczyć z zużyciem rzędu 10-10,5 l/100 km przy czym wskazane będzie używanie Etyliny III podczas gdy do normalnej eksploatacji wystarczy w zupełności Etylina II.

Zdjęcie

Syrena /Motor

KIEROWALNOŚĆ - OCENA 4

Wiele czynników składa się na ocenę kierowalności samochodu. Zacznijmy najpierw od ujemnych. Duża siła wymagana do obracania koła kierowniczego, drgania przenoszące się z niewyważonych kół i niezbyt dokładnie wykonanych przegubów homokinetycznych na kierownicę, wywołujące trzepotanie, szczególnie przy przyspieszaniu, pewne trudności z utrzymaniem prostego kierunku jazdy, to minusy samochodu. Pozytywnie ocenić trzeba dobre trzymanie się drogi będące zapewne wynikiem zastosowania napędu na przednie koła oraz dosyć sztywnego zawieszenia, możliwość pokonywania dróg terenowych czy bezdroży. Zaznaczyć jednak wypada, że na nawierzchniach śliskich Syrena dostarcza już trochę emocji i jej prowadzenie wymaga sporo uwagi. W sumie kierowalność samochodu — jednak dobra.

ZWROTNOŚĆ - OCENA 3

Zapewne to wina przedniego napędu, ale zwrotność samochodu, niestety, tylko dostateczna. Wykonanie zmiany kierunku jazdy na wąskiej ulicy wymaga kilkakrotnego cofania i jazdy w przód podobnie jak niełatwa jest szybka zmiana kierunku jazdy np. w czasie parkowania samochodu przy krawężniku między dwoma stojącymi blisko wozami.

SKUTECZNOŚĆ HAMOWANIA - OCENA 4

Hamulce samochodu FSO-Syrena wydają się być niezawodne szczególnie po zwiększeniu szerokości okładzin ciernych w przednich kolach, dzięki czemu uzyskano większą powierzchnię cierną. Do uzyskania dużych opóźnień wymagane są stosunkowo małe naciski na pedale. Dlaczego więc oceniamy hamulce jedynie na "dobrze"? Eksploatując wóz w terenie górskim po kilkunastu długotrwałych hamowaniach łatwo zaobserwować bardzo znaczny spadek efektu hamowania. Jeżeli jednak wozu nie eksploatujemy w warunkach górskich, na hamulce Syreny nie mamy prawa narzekać. Hamulec postojowy działa skutecznie nawet na bardzo stromych spadkach.

ZACHOWANIE NA ZAKRĘTACH - OCENA 4,5

Trzeba przyznać, że z pełną przyjemnością pokonuje się Syreną szybkie zakręty. Może to zaleta przedniego napędu, może rozkładu obciążeń, ale zachowanie się samochodu na wirażach ocenić trzeba bardzo pozytywnie. Ze śmiałością można więc w Syrenie naciskać mocno pedał przyspiesznika i ostro skręcać koło kierownicy. Większa uwaga konieczna jest tylko na śliskich nawierzchniach. Towarzyszący pisk opon naturalnie nie wpływa na przedłużenie ich życia. Samochód wykazuje tendencje do nadsterowności, szczególnie wyczuwalnej przy jeździe pojazdem niecałkowicie obciążonym, np. w dwie osoby, na zakrętach o nierównej np. brukowanej na wierzchni.

Zdjęcie

Syrena /Motor

RESOROWANIE - OCENA 3,5

Resorowanie samochodu, niestety, tylko nieco lepiej niż dostatecznie. Dlaczego? Zawieszenie na poprzecznych resorach piórowych o znacznej sztywności działających jako ćwierćeliptyczne nie daje wysokiego komfortu jazdy. Pojedynczy amortyzator ramieniowy z trudnością tłumi drgania tylnej osi. Jazda po nierównej nawierzchni, szczególnie przy częściowym obciążeniu wozu, nie należy więc do najwygodniejszych (kołysanie!) szczególnie że dołącza się jeszcze do tego pokaźna hałaśliwość pojawiająca się wówczas we wnętrzu nadwozia. Na plus obecnej sztywności resorowania zapisać można pozytywny jej wpływ na prowadzenie samochodu, szczególnie na wirażach.

ESTETYKA - OCENA 4

Po kilku kosmetycznych upiększeniach, dodaniu listew ozdobnych, wprowadzeniu dwubarwnego lakierowania nadwozia poprawił się zdecydowanie wygląd samochodu. Szkoda, że pojazdy nie są lakierowane w bardziej atrakcyjnych kolorach i w znacznie szerszej ich gamie. To właściwie wszystko do czego możemy w tej dziedzinie mieć zastrzeżenia.

WYGODA WNĘTRZA - OCENA 4

Wygoda we wnętrzu pojazdu uległa radykalnej poprawie po wprowadzeniu nowych indywidualnych, lekkich i cienkich siedzeń przednich. Pozycja kierowcy jest wygodniejsza, pasażerowie siedzący na tylnych siedzeniach zyskali więcej miejsca na nogi, zajmowanie tych siedzeń jest znacznie łatwiejsze. Nowe siedzenia mają taką regulacje ustawienia, że przeprowadzenie jej możliwe jest niestety, tylko w czasie postoju. Posiadają one przy tym ten mankament, że w czasie ostrego awaryjnego hamowania odchylają się do przodu, co niewątpliwie utrudnia wówczas precyzyjne sterowanie wozem. Bez poważniejszych przeróbek niemożliwe jest przystosowanie samochodu do spania, lecz za to można siedzenia wyjmować do celów kempingowych. Z tych względów zdecydowaliśmy wygodę wnętrza samochodu ocenić jedynie jako dobrą. Przypominamy, że w poprzednim modelu FSO-Syreny niewygodne wnętrze było jednym z poważnych mankamentów samochodu. Duże brawa dla Żerania za postęp w tej dziedzinie.

Zdjęcie

Przednie fotele samochodu Syrena odchylają się w całości do przodu oraz pozwalają się bardzo łatwo wyjmować. /Motor
Przednie fotele samochodu Syrena odchylają się w całości do przodu oraz pozwalają się bardzo łatwo wyjmować.
/Motor

POZIOM WYKOŃCZENIA - OCENA 3,5

Wykończenie pojazdu — to "pięta achillesowa" krajowego sprzętu motoryzacyjnego. Wciąż głupstwa zatruwają nam życie. Albo zacinający się zamek, albo trudno zamykająca się maska lub drzwi, albo źle dolegające do szyby piórko wycieraczki, albo przecieki wody do wnętrza — zawsze któryś z tych mankamentów znajdzie się w Waszej Syrenie. Od lat walczy się o podwyższenie standardu wykończenia, ale efekty są wciąż mizerne. Widać już jednak duży wysiłek fabryki w kierunku polepszenia poziomu wykończenia pojazdu. Dlatego też do tej dostatecznej oceny dodajemy 0,5 punktu. Na zachętę!

WIDOCZNOŚĆ - OCENA 4,5

Widoczność we wszystkich kierunkach, zarówno dla kierowcy (nawet przy cofaniu), jak i dla pasażerów jest. dzięki zastosowaniu dużych okien, więcej niż dobra. Dlatego nasza ocena brzmi: 4,5. Kiedy byłoby 5? Gdyby słupki przedniej szyby były nieco węższe oraz, co trudne zresztą podciągnąć pod ."widoczność", gdyby z miejsca kierowcy widać było oba przednie błotniki.

FUNKCJONALNOŚĆ URZĄDZEŃ STEROWANIA - OCENA 3,5

Rozmieszczenie urządzeń sterowania w zasięgu rąk kierowcy — dobrze się stało, że postojowy hamulec ręczny obsługiwany jest prawą ręką, źle że wskaźniki temperatury, ładowania czy też światła kontrolne kierunkowskazów nie znajdują się w linii wzroku kierowcy i zmuszają go do odwracania uwagi w czasie prowadzenia pojazdu i chęci kontroli wskazań przyrządów. Skromnie prezentuje się wyposażenie tablicy rozdzielczej Syreny, nie ma tu wskaźnika poziomu paliwa, brak schowka na drobiazgi, popielniczki dopiero od niedawna znalazły się w samochodzie. Szkoda też, że brak elastycznej wykładziny tablicy, sterczące gałki i dźwignie przełączników aż straszą na myśl co by to było w czasie wypadku. A przecież konstruktorzy powinni pamiętać, że bezpieczeństwo przede wszystkim!

OGRZEWANIE - OCENA 3

Niespecjalnie wydajny jest układ ogrzewania samochodu FSO-Syrena. Przy temperaturze otoczenia w pobliżu 0°C grzejnik dostarcza wystarczającą ilość ciepła aby utrzymać znośną temperaturę we wnętrzu samochodu. przy czym najcieplejsze są dwa miejsca przednie, natomiast gdy temperatura spada poniżej 0°, w samochodzie nie jest zbyt ciepło, a przy kilkunastu stopniach poniżej 0° odmrożenie szyby przedniej dla zapewnienia widoczności zaczyna być problemem, mimo skierowania całości nadmuchu na szybę przednią. Niepraktyczna jest "rozetka regulacyjna" nie nadająca właściwego kierunku strumieniom ciepłego powietrza. Natomiast w upalne dni w czasie wielokilometrowych przejazdów mimo wyłączenia ogrzewania brak izolacji cieplnej na przegrodzie czołowej powoduje, że, chcąc nie chcąc, silnik ogrzewa nogi kierowcy i pasażera siedzącego obok.

Zdjęcie

Widok na tablicę przyrządów. Z prawej strony tachograf, dodatkowy przyrząd stosowany w czasie badań. /Motor
Widok na tablicę przyrządów. Z prawej strony tachograf, dodatkowy przyrząd stosowany w czasie badań.
/Motor

SZCZELNOŚĆ NADWOZIA - OCENA 3

Nadwozie przepuszcza wodę przez szyby drzwi oraz uszczelki szyby przedniej i tylnej.

WENTYLACJA - OCENA 4

Wentylacja wnętrza pojazdu działa sprawnie. Po opuszczeniu szyb w drzwiach i odpowiednim ustawieniu uchylnych szyb obrotowych uzyskujemy pełną wymianę powietrza bez przeciągów i zawirowań. Pewną niedogodnością z punktu widzenia bezpieczeństwa jazdy są ostre krawędzie okien uchylnych obracanych często w czasie upałów prawie o 180°.

ZABEZPIECZENIE - OCENA 3,5

Chyba tylko względy oszczędnościowe zadecydowały o wyposażeniu pojazdu jedynie w jeden zamek drzwi i to od strony chodnika. Choć jest to pozytywne z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu — utrudnia jednak zajmowanie miejsca kierowcy, który musi wykonywać gimnastyczne wyczyny, aby przesunąć się na swoje miejsce za kierownica, wchodząc do zamkniętego samochodu. Jest powszechna tajemnicą, że wystarczy jedynie kilka czy kilkanaście wzorów kluczyków drzwiowych, aby wejść do wnętrza każdego samochodu. Łatwo się o tym przekonać po zagubieniu kluczy drzwiowych i udanej próbie otworzenia drzwi kluczykami przygodnie spotkanych Syreniarzy. Dobrze się stało, że chociaż klucz stacyjki i bagażnika posiada naprawdę niepowtarzalny wzór. To zabezpieczenie pojazdu jest rzeczywiście solidne.

PRZEWOŻENIE BAGAŻU - OCENA 4,5

Cieszymy się. że w ramach racjonalnej modernizacji. samochód otrzymał duże pomieszczenie bagażowe o pojemności blisko 0,5 m3 z umieszczonym (pionowo we wnęce) kołem zapasowym wyjmowanym bez potrzeby wyciągania wszystkich waliz. jak ma to miejsce w niektórych samochodach. Rzeczywiście pojemny dostatecznie szczelny, dobrze zamknięty, z wyważona pokrywą — bagażnik jest błogosławiony przez właścicieli Syren nie tylko w czasie letnich wyjazdów turystycznych, ale i w codziennej eksploatacji, gdy np. przewiezienie w bagażniku wózka dziecinnego przestaje być problemem. Kieszenie w tapicerce drzwi umożliwiają przewożenie płaskich drobiazgów, kwestionować jedynie można brak pożytecznego schowka w tablicy rozdzielczej i stad nasza ocena 4,5 zamiast 5. która by się właściwie Syrenie 102 należała.

Zdjęcie

Wycieraczki pozostawiają prawą stronę szyby zamazana deszczem lub śniegiem. Można by powiększyć bezpieczeństwo jazdy przez przesunięcie prawej wycieraczki w prawo (na zdjęciu to lewo). Szybkość wycieraczek — 32 lub 46 uderzeń na minutę. /Motor
Wycieraczki pozostawiają prawą stronę szyby zamazana deszczem lub śniegiem. Można by powiększyć bezpieczeństwo jazdy przez przesunięcie prawej wycieraczki w prawo (na zdjęciu to lewo). Szybkość wycieraczek — 32 lub 46 uderzeń na minutę.
/Motor

OŚWIETLENIE - OCENA 5

W czasie jazdy w nocy zasięg reflektorów szosowych jest wystarczający, światła mijania nie rażą, zarówno kierunkowskazy migające, jak i światło stop jest dobrze widoczne w dzień i w nocy. Wnętrze samochodu oświetlone lampa podsufitowa nie mającą jednak wyłączników drzwiowych, dwa stopnie oświetlenia tablicy rozdzielczej (+ wyłącznik) wystarczające oświetlenie silnika i bagażnika, przenośna lampa wchodzącą w skład wyposażenia seryjnego. MOTOR nie ma zastrzeżeń do FSO Syreny w tej dziedzinie. Stad też nasza ocena — 5.

NARZĘDZIA - OCENA 4,5

Pochwalić trzeba wyposażenie samochodu w bogaty komplet narzędzi nie tylko typowych i specjalnych (klucz do sworzni szczęk hamulcowych, klucz do trzpieni regulacji wału głównego przekładni mechanizmu kierowniczego, końcówka do smarowania przegubów), ale i ślusarskich (przebijak, przecinak, młotek). Porównując ten zestaw z średnim wyposażeniem niektórych wozów zagranicznych, doceniamy pełen asortyment narzędzi, w który FSO wyposaża Syrenę. Zastrzeżenia budzi niezbyt wysoka jakość niektórych narzędzi. Również przejrzysta, bogato ilustrowana instrukcja obsługi samochodu ułatwia szybkie poznacie wozu przez właściciela, jak też przeprowadzenie we własnym zakresie czynności obsługowych. Warto by w następnym wydaniu dla nowego modelu 102 uaktualnić zdjęcia i opisy lub dołączać wkładkę zawierająca zestawienie zmian, jak również warto pomyśleć nad wydaniem książki naprawczej tego coraz częściej na naszych drogach spotykanego pojazdu.

ŁATWOŚĆ WYKONANIA CZYNNOŚCI OBSŁUGOWYCH - OCENA 3

Dlaczego tylko dostateczna? Proszę spojrzeć na FSO Syrenę np. podczas wciąż powtarzanej czynności napełniania zbiornika paliwa: uniesiona maska, bagażnik otwarty, lejek rysuje lakier prawego błotnika, sprawdzenie faktycznej ilości mieszanki w zbiorniku wymaga brudzenia rak przy wykręceniu wskaźnika prętowego. Albo okresowe czynności obsługowe: 34 (!) punkty smarowania traktowane trzema rodzajami smaru to trochę za dużo w aktualnej dobie zmniejszania do minimum ilości punktów wymagających obsługi. A dostęp do przerywaczy, do akumulatora (poziom elektrolitu), sposób sprawdzania poziomu oleju — raczej też niełatwe. Dlatego pod względem łatwości przeprowadzania czynności obsługowych Syrenę oceniamy tylko dostatecznie.

Zdjęcie

Rysunek wymiarowy samochodu. Wymiary podwójne podane są dla siedzenia w przednim i tylnym położeniu. /Motor
Rysunek wymiarowy samochodu. Wymiary podwójne podane są dla siedzenia w przednim i tylnym położeniu.
/Motor

PUNKTACJA ROZWIĄZAŃ I WŁASNOŚCI SAMOCHODU

5 — bardzo dobry
4,5
4 — dobry
3,5
3 — dostateczny
2,5
2 — niedostateczny
1,5
1 — nie do przyjęcia

PUNKTOWA OCENA SAMOCHODU

SILNIK

elastyczność silnika 4
cichobieżność silnika 4
rozruch silnika 5

PRZENIESIENIE NAPĘDU

zestopniowanie skrzynki biegów 3,5
łatwość zmiany biegów 2,5
cichobieżność skrzynki biegów 3

WŁASNOŚCI JEZDNE

szybkość 3,5
ekonomia 3
kierowalność 4
zwrotność 3
skuteczność hamowania 4
nacisk na pedał 4
zachowanie na zakrętach 4,5
resorowanie 3,5

WARUNKI JAZDY

estetyka 4
wygoda wnętrza 4
poziom wykończenia 3,5
widoczność 4 funkcjonalność urządzeń sterowniczych 3,5
ogrzewanie 3
szczelność nadwozia 3
wentylacja 4
zabezpieczenie 3,5
przewożenie bagażu 4,5
oświetlenie 5
narzędzia 4,5
łatwość wykonywania czynności obsługowych 3

Razem 101 : 27 = 3,75

KONKLUZJA FSO-SYRENA 102

Jako uczennica w szkole Syrena dostałaby wiec ocenę 4– (cztery mniej).

FSO-Syrena, będąca faktycznie pierwszym całkowicie polskim samochodem małolitrażowym stanowi na ogół udaną konstrukcję nie wybiegająca jednak zarówno pod względem konstrukcyjnym, jak i trakcyjnym przed przeciętne współczesne samochody małolitrażowe.

Wprowadzone ostatnio zmiany, aczkolwiek przyczyniły się do poprawienia opinii o samochodzie, nie usunęły takich zasadniczych usterek wozu. jak brak synchronizacji skrzyni biegów, czy mała ekonomia pojazdu. Widoczna jest jednak troska fabryki o coraz lepsza konstrukcję Syren wyrażająca się m. in. serią wciąż wprowadzanych ulepszeń, stanowiących formę przejściową do nowych wariantów FSO Syreny.

Cena samochodu FSO Syrena model 102 — 72.000 zł. Kupując na raty samochód FSO Syrena nabywca wpłaca 30% ceny pojazdu. Suma kredytu ratalnego podlega spłacie w 23 ratach miesięcznych. Koszty manipulacyjne wynoszą 5% od sumy kredytowanej.

TO NAM SIĘ PODOBA

  • Dobre trzymanie się drogi.
  • Dobre prowadzenie na zakrętach.
  • Bardzo łatwy rozruch silnika.
  • Powiększenie wygody siedzeń przednich.
  • Duży bagażnik samochodu.
  • Dobre światła.
  • Bogaty komplet narzędzi.
  • Przejrzysta instrukcja obsługi.

NASZE ŻYCZENIA

  • Zsynchronizowanie skrzyni biegów, obniżenie przełożenia biegu wstecznego, schemat zmiany z I b. do góry.
  • Bardziej miękkie resorowanie pojazdu. Polepszenie ogrzewania samochodu.
  • Zmniejszenie siły wymaganej przy kierowaniu samochodem.
  • Wyeliminowanie trzepotania przednich kół przy przyspieszaniu.
  • Zawiasy drzwi na przedniej krawędzi.
  • Przeniesienie zbiornika paliwa do tyłu samochodu.
  • Wprowadzenie nowoczesnych metod zabezpieczenia przeciwkorozyjnego nadwozia.
  • Umieszczenie wskaźników temperatury, ładowania i migaczy na osi wzroku kierowcy.
  • Przesunięcie prawej wycieraczki w prawo.
  • Wyposażenie samochodu w zamek lewych drzwi; unifikacja kluczyków.
  • Skrócenie kolumny kierownicy.
  • Nowocześniejsze koło kierownicy z pierścieniowym włącznikiem sygnału.
  • Zabezpieczenie wszystkich gałek dźwigni cięgien itd. przed odkręcaniem, dłuższa gałka ssania, schowanie gałek we wgłębieniach tablicy.
  • Zapewnienie szczelności nadwozia.
  • Gumowe dywaniki mocowane na zatrzaski, a nie na śruby.
  • Sztywna dźwigienka przełącznika kierunkowskazów, lżej działający włącznik wycieraczek.
  • Sztywniejszy wspornik pancerza cięgna wolnego koła.

Badanie drogowe MOTORU nr 32 samochodu FSO Syrena model 102 przeprowadzili w miesiącu czerwcu 1962 r. mgr inż. St. Szelichowski inż. T. Sobiecki korzystając z seryjnego pojazdu testowego dostarczonego przez Fabrykę Samochodów Osobowych na Żeraniu oraz z innych wozów FSO-Syrena dostarczanych do prób.

WYNIKI POMIARÓW MOTORU - POMIARY DROGOWE

Pomiary statyczne i drogowe przeprowadzone na seryjnym samochodzie FSO-Syrena model 102, z silnikiem WSM-S15, wyprodukowanym w czerwcu 1962 roku.

Przebieg w czasie badania drogowego przeprowadzonego w czerwcu 1962 roku wyniósł 3598 km.

Do pomiarów używano paliwa Etylina II (1.0.70) i oleju Extra 15. Nastawy silnika i podwozia fabryczne.

Pomiary drogowe przeprowadzono pod Warszawą na szosie o nawierzchni betonowej Łomianki-Czosnów przy następujących warunkach atmosferycznych: nieznaczne zachmurzenie, szosa sucha po nocnym opadzie deszczowym, temperatura +19°C, ciśnienie barometryczne 750 mm sł. Hg, słaby wiatr z kier. wsch. o szybkości poniżej 1,8 m/sek.

Obciążenie samochodu podczas prób drogowych: 2 osoby

SZYBKOŚĆ

Szybkość maksymalna

Szybkość maksymalna — średnia z dwóch kierunków jazdy. 103 km/godz.

Szybkość maksymalna — podawana przez wytwórnię 100-105 km/godz.

Zakresy szybkości na biegach

Zdjęcie

wykres /Motor

Wykres pokazuje osiągnięte faktycznie przez samochód zakresy szybkości na poszczególnych biegach, przy czym za szybkość minimalną przyjęto taką prędkość jazdy, przy rozwijaniu której silnik samochodu pracuje bez wyczuwalnych szarpnięć.

Dopuszczalna przez wytwórnię szybkość maksymalna na poszczególnych biegach:

I b - maks. 25 km/godz.
II b - maks. 40 km/godz.
III b - maks. 65 km/godz.
IV b - maks. 105 km/godz.

PRZYSPIESZANIE

Rozpędzanie przez biegi

Zdjęcie

przyspieszanie /Motor

Wykres pokazuje faktyczny czas osiągnięcia danych szybkości przy wykorzystaniu maksymalnych przyspieszeń samochodu na poszczególnych biegach ze startu stojącego.

Punkt na krzywej z napisem: "400 m" pokazuje szybkość i czas osiągnięcia odległości 400 metrów (porównaj z wykresem poniżej).

Czas osiągnięcia 400 m

Zdjęcie

wykres /Motor

Średni z trzech pomiarów czas osiągnięcia 400 m ze startu stojącego z metą lotną wynosił 27,3 sek.

Czas rozpędzania na poszczególnych biegach

Czasy rozpędzania samochodu na poszczególnych biegach (z pominięciem najniższego) dla podanych po lewej stronie, ustalonych zakresów szybkości są następujące (w sek.):

15-45 km/h - II bieg: 6,5; III bieg: 10,3; IV bieg: -
20-50 km/h - II bieg: 7,2; III bieg: 9,5; IV bieg: -
30-65 km/h - II bieg: -; III bieg: 12,5; IV bieg: 22,0
50-80 km/h - II bieg: -; III bieg: 18,5; IV bieg: 23,0
65-90 km/h - II bieg: -; III bieg: -; IV bieg: 34,0

HAMOWANIE

Zdjęcie

hamowanie /Motor

Zestawienie pokazuje rzeczywiście osiągnięte opóźnienia wyrażone w procentach przyspieszenia ziemskiego (g = 9,81 m/sek2) oraz odpowiadające im drogi hamowania w zależności od siły wywieranej na pedał w dwóch zakresach szybkości początkowej: 30 i 50 km/godz.

ZUŻYCIE PALIWA

Przeciętne zużycie paliwa

Jazda w ruchu miejskim minimalnie - 8,3 l/100 km, maksymalnie - 11,4 l/100 km.

Jazda szosowa minimalnie 7,8 l/100 km.

Jazda szosowa maksymalnie 10,2 l/100 km.

Wykres zużycia paliwa

Zdjęcie

paliwo /Motor

Wykres wyraża rzeczywiste zużycie paliwa w l/100 km w funkcji szybkości jazdy. W czasie pomiaru samochód poruszał się wyłącznie na biegu IV.

Z wykresu wynika, że najekonomiczniejsza szybkość dla FSO-Syreny 102 wynosi 47-49 km/godz.

Ogólne zużycie paliwa

W czasie przebiegu 3598 km silnik zużył 369,5 l paliwa, co daje ogólne zużycie paliwa (łącznie z okresem docierania) 10,3 l/100 km.

Normowe zużycie paliwa

Podawane przez wytwórnię normowe zużycie paliwa (wg norm DIN): 7,3 1/100 km.

BŁĄD WSKAZAŃ SZYBKOŚCIOMIERZA

Zdjęcie

szybkościomierz /Motor

Graficzne zestawienie obejmuje porównanie wskazań szybkościomierza samochodu z faktycznie osiąganą szybkością oraz obliczenie występującego błędu. Np. pokazywanej przez szybkościomierz prędkości 60 km/godz. odpowiada faktyczna szybkość 55 km/godz., czyli błąd szybkościomierza przy tej prędkości wynosi + 8,5%.

WYNIKI POMIARÓW MOTORU - POMIARY STATYCZNE

CIĘŻARY SAMOCHODU

Zdjęcie

ciężar /Motor

Ciężar samochodu oraz rozkład obciążeń osi

Samochód ważono w stanie gotowym do drogi (z paliwem, narzędziami, kołem zapasowym itd.). obciążając go kolejno jedną osobą, dwoma i czterema osobami.

Rozkład obciążeń osi podano też przy obciążeniach 1, 2 i 4 osób.

Ciężar samochodu suchego - 818 kg.

Dopuszczalne obciążenie

Podane przez fabrykę dopuszczalne obciążenie samochodu wynosi — 330 kG (4 osoby + 4 bagaż).

ZWROTNOŚĆ

Zdjęcie

zawracanie /Motor

Promień zawracania

Mierzono najmniejszą średnicę zawracania samochodu wykonując najciaśniejszy zakręt w prawo i w lewo między dwoma krawężnikami i między dwoma ścianami (kreska przerywana). Wynoszą one odpowiednio: najmniejszy promień zawracania wynosi

w prawo 6,05/6,30 m
w lewo 5,25/5,50 m

Wytwórnia podaje promień skrętu — 5 m

Ilość obrotów koła kierownicy

Ilość obrotów koła kierownicy wynosi 2,5.

Średnica koła kierownicy 39,5 cm.

Tekst: St. Szelichowski, T. Sobiecki; "Motor" 30/1962

Jeździliśmy Syreną 105 – WRAŻENIA Z JAZDY

Auto z PRL-u - poradnik kupującego, cz. II – SAMOCHODY UŻYWANE

Artykuł pochodzi z kategorii: "Motor" z przeszłości

Zobacz również